Kategoriarkiv: vikinger

Aktivitetsdag på Herdla fort

Søndag 6. november var det Den norske Turistforening sin nasjonale Kom-deg-ut-dagen. Denne dagen har vore markert på Herdla i fleire år, og var arvtakar for Herdladagen, og arrangementet har fått namnet Aktivitetsdag på Herdla fort. Det er ei rekkje lag og organisasjonar i sving med få i stand arrangementet, saman med Herdla Museum, ei avdeling i Museum Vest.

Her var det redningshundar, ornitologforening, friluftsrådet, statens naturopplyn, turlag, korps, jeger og fiskeforening, vikinglag og fleire som alle bidro slik at publikum skulle får rikeleg med aktivitetar og opplevingar. Askøy turlag hadde også Tipp-tur, som det var naturleg å ta når ein gjekk på tur mellom aktivitetar og oppgåver, her møtte vi nemleg på postar med spørsmål undervegs, og traff samtidig på fleire av foreningane.

Vi koste oss og fekk litt trim og aktivitet denne føremiddagen på Herdla, og det var det også mange andre som gjorde kunne vi sjå i avisa Askøyværingen: Askøy Turlag vil ha deg ut i og Flere hundre kom seg ut  i Askøværingen

Veka etter aktivitetsdagen kunne vi også lese i Askøyværingen at det no var vedtatt: Herdla-torpedobatteri-fredet-av-riksantikvaren. Vi rakk ikkje å gå til torpedobatteriet denne gongen, men har vore med og sjå den spennande militæranlegge på ein tidlegare aktivitetsdag.

Kystsogevekene var i torpedobatteriet alt då det var Herdladagen, i 2010 og på Aktivitetsdag i 2012.

Frå Håkonarspelet – Kongen med Gullhjelmen

Første helga i september var det igen klart for Håkonarspel på Fitjar. Johannes Heggland skreiv i si tid fem Håkonarspel som alle var med i Kystsogevekene. Det vert berre sporadisk sett opp, og Kystsogevekene er svært glade dei gongane eitt av dei vert framført. Vi fekk eit lite utdrag av Håkonarspelet – Kongen med Gullhjelmen i fjor, då Fitjarsoga vart vist, og dramaet kring Håkon den gode er ein viktig del av dette, dette utdraget vart vist inne i kultur og idrettssalen, og utan kostymer eller kulisser. I år vart spelet vist i fullskala ute i Moahagen igjen, slik det var i 2010.

Før sjølve spelet begynte var det høve til å få ei historisk innføring i Håkon den Gode og arven etter han, Kjetil Evjen haldt føredrag i biblioteket i Kultur- og idrettshallen. Det vrimla av statistar og aktørar i vikingklede i området, og det var ei viss spenning kring i og lokala, mange born og vaksne skulle vere med på spelet. Etter føredraget gjekk dei fleste vidare til Moahagen og spelplassen.

På veg dit støtte vi på nokre vikingar som slakta ein hjort, og ei gruppe som sat samla kring eit bål, og praten surra både vikingane i mellom og  i publikum. Frå bortaste bakken i Moahagen kom den karakteristiske lyden av ein smed i arbeid, og bålukt låg over heile området og skapte stemning. Mens vi sat der og venta på at spelet skulle byrje kom det born forbi med ein geit i band, grupper av born, unge eller vaksne gjekk spaserande forbi medan dei småprata eller styrte med sitt, folk helste på kvarandre når dei passerte. I det heile tatt tablå som skulle gje inntrykk av kvardagsliv på ein stor og travel vikinggard.

Så kom spelet i gong, og vi kunne ta inn over oss historien om Kongen med Gullhjelmen, med dramatikk, kjærleik og stid. Eit flott gjennomført spel og verkeleg imponerande at det skal ha vore 94 aktørar på scena under spelet, og med orkester, sminke og kostymefolk var totalt 130 personar involvert! Dette er eit dugnadsløft det står stor respekt av!

Fitjarposten har ei større reportasje frå førestillinga.

Før spelet kom i gong var det også eit tablå framført av skuleelevar i høve grunnlovsjubileet.

 

Frå Vikingmarked og middelalderdag på Lygra

Viking og Mellomalderdager på Lygra var i år frå 15. -17. august, dette var eit arrangement i samarbeid mellom Nordhordland Frie Vikinger (NHFV) og Lyngheisenteret på Lygra. Søndag var det også Mellomalderdag på Lyngheisenteret, med innlagt tur til mellomaldergarden Lurekalven.

Lyngeheisenteret har i ei årrekkje hatt sin faste Mellomalderdag i Kystsogevekene, då er det vandring ut i lyngheien og rotur over til den vetle øya Lurekalven, kor vi finn tuftene etter ein mellomaldergard. Vi rakk imidlertid ikkje å få med oss turen til Lurekalven i år, men rusla litt rundt på vikingmarknaden og prata og såg på dei ulike telta og salsbodene.

Ei iaugnefallande aktivitet gjekk føre seg midt i leiren, eit bål, ein haug med ved, fleire trestampar som det tidvis dampa frå – her var det brygging av øl på gang! Dette var brygging av øl med kokstein, der vatnet vert varma opp av steinar som har lagt i bålet og vorte gloheite. Det fresar og dampar når steinen kjem i væska. Ølet får tilsett pors, og ikkje humle som ein er vande med i øl. Pors inneholder, som humle, bitterstoffer, harpiks, garvesyre og eteriske oljer som påvirkar smak, holdbarheit, lukt, og bidreg til utfelling av proteinstoffer i ølet. Porsen gjev ein karakteistisk og særmerkt smak. Eg kan røpe at ølet vart riktig godt, eg har faktisk hatt høve til å smake det ferdige resultatet vet eit seinare høve. Å bryggje øl med kokstein, eller bryggjestein er ein eldgamal måte å lage øl på, dei varme steinane brukast når ein bryggjer i kar som ikkje kan varnast under open eld.

Det var også salsboder av ulikt slag, med mat, smykker, ramslauksmør, sauefeller og korgar. Elles var det leirtelt med kokeplasser, ein smed med feltesse og litt av kvart. Det var også høre for borna å prøve seg å skyte med pil og boge, ein aktivitet som alltid er populær. Det var også omvising og tur med ein skald, eller eventyrforteljing for dei yngre. Tidvis var det også ein del krigarar som kjempa med blanke våpen og skjold, i viking- og middelalderutrutsing.

Inne på Lyngheisenteret var det laga til ein liten utstilling med gamalt handverk, keramikk, veving, nålebinding og sko, i tillegg til ein fotoutstilling i kjellaren.

Søndag var det også lagt opp til eit samarbeid mellom Utvandrersenteret på Radøy, under overskrifta  Frå Vikingland til Amerika. Vi tok heile pakken og gjennomførte reisa både i tid og rom og forflytta oss frå vikingtida på Lygra i Lindås, til Amerika på Sletta i Radøy – og turen gjekk med cabincruiser!

Flotte glimt frå Fitjarsoga

Fitjar har ei lang soge og Håkon den gode står sterkt i medvitet hjå fitjarbuen. 12. september var det sogekveld med glimt frå fitjarsoga. Forestillinga starta med eit utdrag frå Håkonarspelet. Alle skodespelarane kledd i svart og det var berre få og utvalde rekvisitter. Dette fungerte likevel veldig bra, og fekk formidla viktige trekk i denne delen av fitjarsoga.

Mellomalderen i Fitjar vart illustrert med middelaldermusikk av flinke, unge kulturskuleelevar. Deretter gjekk vi videre inn i tida for hekseforfølgingar med ei historie om Ingeborg Olsdotter, ei lokal heks, før andre kulturskuleelevar dansa Heksedans kring ei dampande jerngryte til musikk frå Which witch. Så kom det historier både om mølledrift, foreningsliv og misjonskvinnene. Det var også informasjon om Osternes festning og Fitjar sogelag, desse og Håkonarspelet, hadde også stand i foajeen som publikum kunne høyre meir om, eller melde seg inn i som medlem.

Det var ei heiskapleg og flott forestilling som hadde ei ledig og fin stil, ei blanding av skodespel, kåseri, opplesing, fortelling og framvising av bilete. Særs flott var det at fleire av aktørane hadde funne fram og tatt på seg klede som understreka historia dei fortalde, som dressen til ein amerikaonkel eller uniformen til ein slektning. Desse enkle, men virkningsfulle grepa gjorde sitt til å levandegjere fitjarsoga. Det var særs mange aktørar på scena og involverte i produksjonen, og kultursjef Bente Bjelland hadde regien på sogekvelden.

Alle gjorde ein imponerande innsats, og gav ei nesten fullsett kultursal ein fantastisk lærerik, interessant og ikkje minst kjekk kveld!

Sjå meir om forestillinga i Fitjarposten Fitjarsoga på 100 minutt, Frå Facebook om arrangementet. Sogekveld var også arrangement i Kulturminnedagene

Aktivitetsdag på Herdla fort

Søndag 2. september var det Aktivitetsdag på Herdla fort. Dette var en nyskaping og en vri på Herdladagen, samtidig som den sammenfalt med Kom-deg-ut-dagen til Turistforeningen.

Det vrimlet av aktiviteter og tilbud for hele familien. Vi gikk først til Fenring vikinglag sitt marked og fikk gjort litt vikinghåndverk. Fenring vikinglag hadde marked her hele helgen.

Deretter gikk turen til drageverkstedet. Herdla er det perfekte sted for drageflyging, og her fikk barna laget sin egen drage, ta dem med ut og forsøke med en gang. Videre gikk turen til både GUL 16 hangaren med det spennende flyet, og deretter for å ta en kikk på steinhugger og fuglemerking.

Vi hadde hørt om taubane og det måtte selvsagt prøves ut. Vi kom til leirplassen for Askøy turlag som hadde både fjellklatring, taubane og ikke minst grilling. Her måtte både det ene og det andre prøves ut til stor begeistring. Tipp Tur med spørsmål og konkurranse førte oss hele runden rundt fortet mot torpedobatteriet og alle de spennende kanonstillingene og bunkersene.

Vi hadde en kjempeflott og aktiv dag på Herdla fort!

Arrangementet var et samarbeid mellom Herdla Museum, Askøy turlag, Askøy kommune v/kulturavdelingen, Nordsiden IL, Norsk ornitologisk forening, Statens naturoppsyn,  Askøy Vikinglag og Fenring Vikinglag. Arrangementet var med i mønstringen Kystsogevekene.

Fra vikingleir og vikingmarked på Spurkeland

Harudes vikinglaget i Nordhordland inviterte denne helgen for først gang til Vikingleir og marked i samarbeid med Spurkeland Vikinggård. www.spurkelandvikinggard.no På Spurkeland Vikinggård hadde de nylig avsluttet en speiderleir med nær 400 speidere, og området bar også preg av det – masse spennende konstruksjoner var på området, laget av tau og trær. I randområdet til vikingleiren var dessuten gårdens mer faste spennende konstruksjoner, som spindelvevklatrenett, hengekøyer, balansetau og ikke minst – en vannrusjebane. Dette er en fantastisk gøy plass!

Vikingleiren og markedet lå i en fin ring på den store gressflaten i midten. Det var noen salgsboder med glass, pil og buer, keramikk, såpe og annet vikinghåndverk. Noen av teltene var leirtelt som vikingene bor i når de er på marked. Her var masse spennende å se på. Vi tok turen til markedet i godværet på fredag, da var ikke leiren helt fulltallig, det var ventet flere både vikinger, hirdmenn og kremmere, i beboelsestelt og salgstelt utover kvelden og tidlig neste morgen. 

Dagleg leiar og familien stilte i egne vikingklær for å få med seg markedet. Vi hadde ikke anledning til å ta med teltet vårt denne gangen, siden vi også skulle være med på andre arrangement i Kystsogevekene. Vi fikk med oss en fin gjeng med viknger og arrangører som koste seg i solen. Det var også noe publikum som stakk innom før stengetid kl 18.

Det var stas å få være med ned til sjøen for å se gårdens to vikingskip – Hårek og Gyda. De lå vakkert til i en trang vik nedenfor gården. Det var abslolutt riktig å se Hårek komme inn Seimsfjorden, det brakte tanktene tilbake historien og spelet om Håkon den gode og hans tilknytning til Seim og Håkonshaugen.

Arrangementet var med i kystkulturmønstringen www.kystsogevekene.no

Håkonarspelet – Håkonarvarde på Seim

11. august, og like før Kystsogevekene 2011 tok til, var det premiere på Håkonarspelet – Håkonarvarde på Seim i Lindås. Håkonshaugen er minnesmerket over Håkon den Gode. Sagaen og tradisjonen forteller at han er gravlagd i Seim, trolig i år 961.

Haugen ble restaurert, og det ble bygget et nytt anlegg omkring haugen til 1000 års jubileet, og dette ble innviet av kong Olav V i 1961. Det er i år 50 jubileum for dette jubileet, og derfor passende å sette opp Håkonarspelet på Seim i ny drakt.

Da spelet ble satt opp i august, fikk Johannes Heggland sin historie ny scenografi og ikke minst ny musikk, skrevet av Reid Gilje og fremført av Eikanger-Bjørsvik Musikklag. Leir Egil Vatnøy hadde regien. Se mer om spelet på www.hakonshaugen.no

Da vi kom til Seim på premierekvelden, tok vi først turen ut til Spurkeland gard, hvor vi hadde sett at det skulle være satt opp en liten vikingleir. Her kommer det med tiden kanskje en mer permanent vikinglandsby.

Også på Seim, ved inngangspartiet til spelarenaen var det satt opp et lite vikingmarked. Her var det litt vikingvarer for salg, og telt og boder gav en liten forsmak på vikingtiden, som vi skulle få mer av i spelet.

Fra bakkene som danner et naturlig amfi over Håkonshaugen, hadde publikum et vidt utsyn over bygden hvor Håkon trådte sine barnesko. Det var bygget en scene rundt haugen. Haugen selv ble også innlemmet i scenografien. Et av høydepunktene var da en ved hjelp av lys, skygge og sceneteppe gav illusjonen av et vikingskip komme seilende og anløpe Seim.

Spelet hadde et stor skare av frivillige skuespillere og hjelpere, som hadde stått på i lang tid for å få alt på plass fra kostymer, kulisser, musikk, amfi, til parkeringsløsninger, og alt  som skal til. Sammen med de profesjonelle gav de oss alle en kjempeflott opplevelse!

Forestillingen startet kl 22.00 på kvelden slik at en hadde full kontroll med lyssettingen, og premierekvelden var det stjerneklart og nesten fullmåne – en praktfull ramme omkring den flotte forestillingen.

 

Sandviksdagene 4. og 5. september

Sandviksdagene gikk av stabelen denne helgen og det yrte av liv i hele bydelen. Vi var utover lørdagen, tok spaserturen gjennom Gamle Bergen for å gå bort til Sandviksboder kystkultursenter.

Underveis passerte vi Slippen, vi så det var litt aktivitet der og tok turen nedom. Jammen var vi glad for at vi gjorde det! Vi fikk oss en flott tur utpå sjøen med den lille Dampen, eller Dampungen som vi hørte de store dampåbene kalte den lille dorryen med dampmotor. Dampen er privateid og vi fikk lov å være med turen utpå sammen med noen andre tilfeldig forbipasserende og noen kjentsfolk av eieren. Kjempestas! Utrolig at det finnes slike folk som tar vare på gamle fartøy og gammel kunnskap som å håndtere en dampmotor.

Videre utover Sandviken passerte vi den gamle reperbanen og da vi kom til Museum Vest sine lokaler tok møtte vi på en kar som fortalte om vraking av tørrfisk. Inne i lokalet møtte vi på en entusiastisk frivillig som var tilknyttet Gunnar Mikkelsen sin motorsamling. Deler av hans samling med påhengster kunne vi også se utstilt i museet.

Ute på Sandviksboder Kystkultursenter var det også yrende liv. Lyder av båtmotorer, folk som pratet og hygget seg. Her fikk barn prøve å styre modellbåter, og det var smaksprøver på varmrøykt makrell. Taubåten Vulcanus lå til kais og inviterte ombord. Vikingskipet Haakon Haakonson med vikingmannskap tok folk med seg på et raskt tokt på fjorden. Bergen Kystlag sine båter lå var også sterkt tilstede.

Det var mange ting vi ikke rakk over, men vi hadde en flott dag, og det så det også ut som om alle de andre som fant veien til Sandviken også gjorde. Dersom ikke folk var her var det rikelig av annet å gjøre også, blant annet var det Marked i Bergen Kjøtt i Skuteviken, se mer her: www.ba.no/puls/article5280523.ece

Kulturvandring i Fitjar

Fitjar kommune har 150-årsjubileum som eigen kommune, og Håkonarspelet er med i denne feiringa. I forkant av spelet vart vi inviterte til kulturvandring i Fitjar med stopp på historiske stader i og nær sentrum.

Kong Håkon den Gode er viktig for Fitjar sin identitet, og Kongen sin gullhjelm er også å finne i kommunevåpenet

Magnar Kloster var førar og loste oss både gjennom historia og fysisk frå Håkonarparken og til andre historiske stader. Vi var ved kongskjelda, vi fekk peikt ut plasseringa av den gamle kyrkja som sto attmad den nye, og vi hadde ein flott tur opp til Rimsvarden, ein bronsealderrøys som ligg høgt og fritt over Fitjar sentrum. Rimsvarden er nyleg rydda fram frå granskog slik at den no kjem til sin rett med utsyn vidt utsyn over Fitjar og innseglingane, her er og kome informasjonsskilt som fortel om røysen og funna som er gjord her.

Kongskjelda er i dag markert med lokk. Mange historiske personar har sett sine føtter her, det er berre er flyktige spor som ikkje er lett å finne att i dag.
Frå Rimsvarden. Denne var eldgamal alt på Kong Håkon sin tid
Utsyn frå Rimsvarden i kveldssol