Liv og røre i Sellevåg treskofabrikk

Sellevåg treskofabrikk ligg nydeleg til i ei bukt i Brandangersundet i Gulen. Dei siste åra har treskofabrikken hatt open dag fleire gonger i Kystsogevekene, og dette var andre gong i løpet av dette årets Kystsogeveker. Vi tok turen til Gulen søndag 13. september, kom fram og fann den vesle gule treskofabrikken som spegla seg i blikklart vatn, i bukten innafor vegen. Her låg det nokre få tømmerstokker i vatnet og vi fekk eit lite inntrykk av korleis det var tidlegare då fabrikken var i full drift.

Vi var litt tidleg ute, men etterkvart kom det bra med folk sigande for å få med seg denne gamle fabrikken, og ei omvising med forklaring av arbeidsprosessar og stasjonar i produksjonen.

Magne Sellevåg eig fabrikken, men får god hjelp av familien på desse opne dagane, ein nevø fortel og visar oss rundt i fabrikken, gode damer steikar lappar og kokar kaffi, og vi betaler inngongsbillett og får stempel av to kjekke jenter.

Det er spennande når vatnet leiast inn i turbinene og reimane koplast til dei enkelte maskinene, her er sliktesterke kamelhårsreimar som har vore nytta i 70 år, og er framleis i god, brukande stand. Vi får sjå kopimaskiner, bandsager, maskiner til utholing av for- og tåparti. I taket på fabrikken går det akslingar og reimer, band svirrar over hjul, og tannhjul koplast til og frå.

Dampen og treskorne heng tett saman i tankane når ein snakkar og Gamle dampen og strilekulturen, og ein av treskomodellane som vart produsert i Sellevåg var nettopp Stril, dei hadde også ein smalare modell kalla Sogn.

Turbinen og reimane driv også ei sag som vart bygd til fabrikken, og plankane ligg stabla i høgda opp mot taket. Ei maskin til å forme ulike skaft var eit av dei siste tilskota på fabrikken sin produksjon, for å tilpasse seg marknaden i ei tid då tresko ikkje lenger var på moten.

Etter omvising, film, prat, kaffi og kaffimat måtte vi sjølvsagt ta turen opp til demninga, der vatnet som dreiv turbinen vart henta. Det er ikkje meir enn 12 meters fall frå stemma og ned til fabrikken, men det var likevel tilstrekkeleg til å få kraft til å drive fabrikken.

I skråninga opp mot demninga kunne vi sjå røyrgata som var klinka saman. Denne var restaurert og sett på plass for nokre år sidan, no ligge den svart og fin i bekken og bakken ned frå vatnet over. Då vi kom opp til demninga såg vi den store karaftige doble muren som har torv og jordmasse mellom for å halde igjen vatnet. Denne dagen var vatnet mykje nedtappa og heile porten var synleg.

Sjølv om ein ikkje fekk med seg denne opne dagen i Sellevåg treskofabrikk, er det høve til å bestille grupper for omvising. Fabrikken er også å finne på facebook.

Vi hadde ei fin og interessant oppleving i ei fascinerande fabrikk, møtte eit hyggeleg vertskap, og hadde ein flott dag i Sellevåg! 

Meir om Sellevåg treskofabrikk:

Kulturminnegranskaren Arne Høyland var på plass i Sellevåg og filma prosessen denne dagen.
Sellevåg treskofabrikk er fredet av Riksantivaren som teknisk-industrielt kulturminne

Reklamer

Legg igjen en kommentar

Fyll inn i feltene under, eller klikk på et ikon for å logge inn:

WordPress.com-logo

Du kommenterer med bruk av din WordPress.com konto. Logg ut /  Endre )

Google+-bilde

Du kommenterer med bruk av din Google+ konto. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer med bruk av din Twitter konto. Logg ut /  Endre )

Facebookbilde

Du kommenterer med bruk av din Facebook konto. Logg ut /  Endre )

Kobler til %s